Dnia 19 listopada 2025 roku uczniowie klasy 4 c oraz 3 d1 uczestniczyli w bardzo interesującym spotkaniu z panem mgr. Witoldem Przewoźnym na temat: „Olędrzy – zagmatwana historia”. Spotkanie zostało zorganizowane przez panią Annę Charko, przy współpracy pana Piotra Ciesielskiego.

W trakcie spotkania pan  Witold Przewoźny opowiedział o historii olęderskich osadników – kim byli Olędrzy, skąd przybyli, jakie prawa mieli i jak wpływali na krajobraz Wielkopolski. Uczniowie mieli okazję poznać nie tylko fakty historyczne, ale też zobaczyć miejsca w naszym regionie, które noszą ślady ich obecności.

Spotkanie było bardzo inspirujące. Prowadzący w ciekawy i przystępny sposób połączył przeszłość z teraźniejszością – pokazał, że historia Olędrów nie jest odległym epizodem, lecz realnym dziedzictwem, które wciąż można dostrzec w krajobrazie Wielkopolski. Szczególnie poruszyła  uczniów opowieść o tym, jak Olędrzy sami meliorowali ziemie – osuszali bagna, karczowali lasy, aby zamienić trudne tereny w pola uprawne. To pokazuje ogrom ich pracy, odwagi i pomysłowości.

Historia Olędrów na ziemiach wielkopolskich

Olędrzy to osadnicy, którzy przybyli na ziemie Rzeczypospolitej początkowo z Niderlandów i Fryzji. W większości byli to mennonici, którzy z powodów religijnych opuścili swoje ojczyste ziemie. Osadnictwo olęderskie dotarło również do Wielkopolski, gdzie zakładano wsie zwłaszcza na terenach podmokłych, bagnistych lub porośniętych lasem. Olędrzy mieli bardzo specyficzny status prawny – zawierali umowy dzierżawy (prawo emfiteutyczne), co dawało im pewną niezależność. Mieli wolność osobistą, samorząd gromadzki i wspólnotową odpowiedzialność za zobowiązania wobec właściciela ziemi.

W Wielkopolsce fala osadnictwa olęderskiego była szczególnie silna w XVIII wieku. Osadnicy ci zakładali wsie na dawnych terenach nieużytkowanych, które dzięki ich pracy zyskały na wartości – budowali systemy melioracyjne, rowy odwadniające, osuszali bagna.

Z czasem termin „Olędrzy” przestał oznaczać wyłącznie etnicznych Holendrów – zaczęto nim określać także niemieckich i polskich osadników, którzy korzystali z podobnych przywilejów prawnych.

Ślady osadnictwa Olędrów w Wielkopolsce są widoczne do dzisiaj – m.in. w układzie przestrzennym wsi (rzędówki, wsie rozproszone), w zachowanych zagrodach drewnianych, w melioracyjnych rowach, a także w nazwach miejscowości (np. Holendry, Olędry).

Ich wkład w gospodarkę rolną był znaczący – dzięki ich doświadczeniu i technikom rolniczym tereny, które wcześniej były nieuprawne, stały się żyzne i produktywne.